KŁOPOTY Z POJĘCIAMI

Wszystkie te propozycje rozumienia historyzmu wynikają z rozpatrywania zjawiska na gruncie myśli filozoficznej lub estetycznej.Do historii architektury pojęcie historyzmu zostało wpro­wadzone stosunkowo niedawno przez historyków niemiec­kich. W Lexikon der Baukunst Wasmutha z 1929 roku, t. I, w omówieniu periodyzacji stylów między klasycyzmem a se­cesją usytuowany jest historyzm. W 1938 roku H. Beenken publikuje artykuł Der… Czytaj więcej »

HISTORYZM I EKLEKTYZM

Ustosunkowanie się do tych dwóch pojęć jest koniecznoś­cią dla każdego, kto zajmuje się faktami artystycznymi ostatnich dwustu lat.Podstawowa trudność w tym ustosun­kowaniu się wynika stąd, że oba pojęcia, a szczególnie pojęcie historyzmu*, niezmiernie często używane w badaniach sztu­ki, są wyjątkowo wieloznaczne i nieostre.Pojęcie historyzmu, które po raz pierwszy zastosował L. Feuerbach w 1839 roku, raz… Czytaj więcej »

GŁOŚNE NURTY

Są to cechy nurtu emocjonalnego, w którym architekt dąży, mniej lub bardziej twórczo, do zachowania lub przy­pomnienia symboli tradycji kulturalnej, języka form boga­tych, pobudzających wyobraźnię i wiążących uczuciowo. Te dwa główne nurty, o których pisze Duvignaud i które starałem się prześledzić w architekturze ostatnich dwustu lat, tworzą „pole energetyczne”, w którym wciąż zachodzą zjawiska wymiany i… Czytaj więcej »

WYRÓŻNIONE CECHY

Odpowiada to wyróżnionym przeze mnie cechom postaw nurtu racjonalistycznego, postaw zgodności z episteme okre­śloną przez rewolucję przemysłową. Twórca dąży do wyra­żenia tej „absolutnej wspólnoty” człowieka z maszyną i z jej konsekwencjami. Jedynie w kręgu nurtu racjonalistycznego pojawiają się postawy i obiekty, które nie są „sztuką”, gdyż nią być nie muszą. Fabryka musi być solidnie zbudowana dobrze… Czytaj więcej »

PRÓBA PODSUMOWANIA

Sądzę, że oba opozycyjne nurty architektury: racjona­lizm i emocjonalizm, można zróżnicować na wielu płaszczyz­nach procesu powstawania i znaczeń architektury. Poniższe uogólnienie, jak każde tego typu, będzie pewnym uproszcze­niem, ale może być przydatne jako hipoteza robocza w dal­szych badaniach zagadnienia.Dlatego za niezbędne uważam wykorzystanie w badaniach architektury pewnych narzędzi psychologii. Ale interpretacja nie byłaby pełna, gdybyśmy… Czytaj więcej »

SZUKANIE WŁASNEJ TOŻSAMOŚCI

Wszyscy oni szukali własnej tożsamości, która dla nich była do odkrycia jedynie w pełni wolności tworzenia. Tę zaś wy­dobywali w spontanicznym akcie ze sfery nieświadomości, nie zniekształconą jeszcze przez zracjonalizowaną świa­domość. Jest to w zasadzie aktualna, może nawet dziś znacznie bar­dziej aktualna problematyka, która wciąż, zdaniem Rickena, określa wszystkie dyskusje architektów. „Podnoszone są wciąż dwa argumenty:stosunki… Czytaj więcej »