SZEROKIE ROZUMIENIE

Według Krakowskiego historyzm winien być rozumiany „jak najbardziej szeroko, już nie jako kierunek czy tenden­cja w architekturze o wyraźnym rodowodzie romantycznym, ale jako pewna teoretyczna zasada metodologiczna, będąca przejawem myślenia historycznego, ujmująca wszystkie zja­wiska życia społecznego i humanistycznej rzeczywistości, ich tendencje rozwojowe w aspekcie procesów dziejowych, z położeniem szczególnego nacisku na genezę historyczną”Cytuję P. Krakowskiego,… Czytaj więcej »

ŁĄCZNE ROZWAŻANIE POJĘĆ

Kilkanaście lat później, w 1866 roku, we wstępie do Motifs historiąues d’architecture, Dały stwierdza: „Jednocześnie z tą uniwersalną szkołą eklektyczną, w której stapia się cala sztuka przeszłości, wyodrębnia się coraz wyraźniej szkoła racjonalistyczna, zmierzająca do przekształcenia architektu­ry w inżynierię. Celem Uniwersalnego Eklektyzmu, który historię wykorzystuje na rzecz estetyki współczesnej archi­tektury, jest włączenie się do starań… Czytaj więcej »

KONIECZNOŚĆ INNEGO SPOJRZENIA

Na konieczność innego spojrzenia na eklektyzm zwraca uwagę M. Porębski stwierdzając, że formułę eklektyzmu „niesłusznie […] identyfikowało się do niedawna z osobliwą mieszanką różnych stylów «historycznych»”. Tymczasem: „Na eklektyczną całość składa się dekoracyjny patos zwró­conych na zewnątrz reprezentacyjnych fasad, które prze­kształcają metaforycznie dość poza tym funkcjonalną bu­dowlę w rezydencję, świątynię i twierdzę równocześnie, oraz zaciszna,… Czytaj więcej »

ROZSZERZAJĄC ZNACZENIE

Rozszerzając tak znacznie pole występowania zjawiska nie przyczynili się do jego więk­szej precyzji. Obraz funkcjonowania tego terminu kompli­kuje także częste stosowanie wymiennie pojęć: historyzm — eklektyzm, oraz fakt, że na przykład we włoskiej historii sztuki nie stosuje się pojęcia historyzm na określenie recepcji form wcześniejszych, lecz zastępuje się je pojęciem eklek­tyzm.Im bliżej poznajemy twórczość XVIII-XIX wieku… Czytaj więcej »

POZYTYWNA OCENA

Obie te książki upowszechniły krytyczny stosunek do historyzmu jako zjawiska określającego twórczość XIX wie­ku.  Giedion, Pevsner i wielu ich kontynuatorów oceniali dorobek XIX wieku według kryteriów ukształtowanych przez awangardę XX wieku, takich jak: zasada zgodności formy z funkcją użytkową, zasada zgodności formy z kon­strukcją, negatywny stosunek do ornamentu i wszelkich imi­tacji, zasada uwidaczniania konstrukcji i cech… Czytaj więcej »

W BADANIACH ARCHITEKTURY

W badaniach architektury najnowszej nawiązuje się na ogół do definicji N. Pevsnera z 1961 roku: „Historycyzm jest tendencją, która do tego stopnia wyraża się wiarą w potęgę historii, że oryginalne działanie zostaje zdławione i zastąpio­ne postępowaniem inspirowanym precedensowym przypad­kiem z jakiejś określonej epoki.”W 1963 roku Pevsner nieco złagodził swe stanowisko określając historyzm jako „postawę, dla… Czytaj więcej »